Bolalarda nafas tizimi kasalliklarining yondosh kasalliklar fonida kechish xususiyatlari: klinik-epidemiologik tahlil

Abstract

Maqolada bolalarda nafas tizimi kasalliklarining yondosh kasalliklar fonida kechish xususiyatlari, klinik ko‘rinishi va davolash samaradorligi tahlil qilindi. Tadqiqot obyekti O‘zbekiston Respublikasida 0-18 yosh oralig‘idagi o‘tkir nafas yo‘llari infeksiyalari bilan kasallangan bolalar va ularning yondosh kasalliklari hisoblanadi. 2020-2024 yillar davomida olib borilgan xalqaro adabiyotlar tahlili yondosh kasalliklarning nafas tizimi infeksiyalari kechishiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishini ko‘rsatdi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, shifoxonaga yotqizilgan bolalarning 26%da kamida bitta yondosh kasallik mavjud bo‘lib, eng keng tarqalganlari bronxial astma (42,57%), neyropatiyalar (21,24%), tug‘ma yurak nuqsonlari (12,73%) hisoblanadi. Tug‘ma yurak nuqsonlari bo‘lgan bolalarda RSV infeksiyasining o‘lim darajasi sog‘lom bolalarga nisbatan 80 barobar yuqori (1,6% va 0,02%). Ilmiy yangilik sifatida yondosh kasalliklar bo‘lgan bolalarda nafas yo‘llari infeksiyalarini boshqarishning 5 bosqichli differensial yondashuvi taklif etildi: erta aniqlash, multidistsiplinar baholash, individual davolash rejasi, profilaktika kuchaytirish, uzoq muddatli monitoring.