Seysmik xavfli hududlarda seysmik bardoshli bino va inshootlarni loyihalash va qurishning zamonaviy qoidalari

Abstract

Mazkur maqolada seysmik xavf yuqori bo‘lgan hududlarda bino va inshootlarning zilzilabardoshligini ta’minlashning zamonaviy ilmiy va muhandislik tamoyillari tahlil qilingan. Seysmik xavfni baholash, hududlarni seysmik rayonlashtirish va mikrozonlashtirish, grunt sharoitlarini hisobga olish, konstruktiv tizimni to‘g‘ri tanlash, seysmik yuklarni aniqlash hamda bino konstruksiyalarida mustahkamlik, bikrlik va deformativlik talablarini ta’minlash masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Shuningdek, temirbeton va po‘lat konstruksiyalarning seysmik bardoshligini oshirish, seysmik izolyatsiya va energiya so‘ndirish qurilmalaridan foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Eurocode 8 va ASCE/SEI 7-22 xalqaro standartlarining asosiy yondashuvlari tahlil qilinib, ularni seysmik xavfi yuqori bo‘lgan hududlarda qo‘llashning muhim jihatlari aniqlangan. Tadqiqot natijalari bino va inshootlarning seysmik xavfsizligini oshirishda konstruktiv yechim, sifatli qurilish- montaj ishlari, muhandislik-geologik tadqiqotlar va zamonaviy seysmik himoya texnologiyalarini kompleks qo‘llash zarurligini ko‘rsatadi.