AI ma’lumotlar markazlarida termik xavfsizlikni ta’minlash: SMR va mashinali o‘rganishga asoslangan robotlashtirilgan monitoring tizimi - Jizzax loyihasi tajribasi

Authors

  • Akmaljon Zohidjon-o‘g‘li Yoqubjonov “Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti” Milliy tadqiqot universiteti

Keywords:

SMR, RITM-200N, AI ma’lumotlar markazlari, LSTM, DeepONet, moslashuvchan robototexnika, Jizzax loyihasi, raqamli egizaklar

Abstract

Ushbu maqolada kichik modulli reaktorlar (SMR) orqali quvvatlanadigan sun’iy intellekt (AI) ma’lumotlar markazlarida yuzaga keladigan termik tranzientlarni boshqarish masalasi ko‘rib chiqiladi. AI ish yuklamalarining keskin o‘zgaruvchan tabiati reaktorning issiqlik inersiyasi bilan to‘qnashib, strukturaviy toliqishga sabab bo‘ladi. Tadqiqotda yuklamani 5-15 daqiqa oldin bashorat qiluvchi LSTM modeli va an’anaviy CFD simulyatsiyalaridan sezilarli darajada tezroq ishlaydigan DeepONet virtual datchiklari integratsiyasi taklif etilgan. Tizim bashorat qilingan issiqlik cho‘qqisidan avval robotlarni (Spot/UAV) xavfli nuqtalarga (patruboklar) yo‘naltiradi. Loyiha O‘zbekistonning Jizzax viloyatidagi 50 MVt quvvatli RITM-200N loyihasi uchun moslashtirilgan.

Downloads

Published

2026-06-24

How to Cite

Akmaljon Zohidjon-o‘g‘li Yoqubjonov. (2026). AI ma’lumotlar markazlarida termik xavfsizlikni ta’minlash: SMR va mashinali o‘rganishga asoslangan robotlashtirilgan monitoring tizimi - Jizzax loyihasi tajribasi . Science and Education, 7(6), 86–90. Retrieved from https://www.openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8957

Issue

Vol. 7 No. 6 (2026): Science and Education

Section

Technical Sciences

License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.