Kubik splaynlar yordamida silliq egri chiziqlar hosil qilish

Authors

  • Asiya Umirbaeva Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU
  • Bekzod Amonqulov Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU
  • Afro‘z Qahhorov Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU
  • Abrorjon Turg‘unov Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU

Keywords:

kubik splayn, interpolyatsiya, Runge hodisasi, silliq egri chiziqlar, tugun nuqtalari, ikkinchi tartibli hosila, matematik modellashtirish

Abstract

Maqolada diskret nuqtalar to‘plami orqali silliq egri chiziqlarni hosil qilishning nazariy va amaliy jihatlari, xususan, kubik splaynlar usuli tadqiq etiladi. Kompyuter grafikasi, muhandislik dizayni va animatsiya sohalarida yuqori darajali polinomial interpolyatsiyaning Runge hodisasi kabi salbiy ta’sirlarini bartaraf etishda kubik splaynlarning o‘rni va ahamiyati atroflicha tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida splaynlarning matematik asosi - tugun nuqtalarida funksiya qiymati, birinchi va ikkinchi tartibli hosilalar uzluksizligini ta’minlovchi shartlar tizimi keltirilgan. Shuningdek, “tabiiy” kubik splaynlar misolida chiziqli tenglamalar tizimini yechish algoritmi tushuntirilgan hamda ushbu nazariy yondashuvning amaliyotdagi samaradorligi Python dasturlash muhitida grafik modellashtirish orqali asoslab berilgan. Olingan natijalar kubik splaynlarning murakkab trayektoriyalarni loyihalash va vizual estetikani saqlashdagi yuqori aniqlik hamda moslashuvchanlik xususiyatlarini tasdiqlaydi. Kalit soʻzlar: kubik splayn, interpolyatsiya, Runge hodisasi, silliq egri chiziqlar, tugun nuqtalari, ikkinchi tartibli hosila, matematik modellashtirish

Downloads

Published

2026-03-24

How to Cite

Asiya Umirbaeva, Bekzod Amonqulov, Afro‘z Qahhorov, & Abrorjon Turg‘unov. (2026). Kubik splaynlar yordamida silliq egri chiziqlar hosil qilish . Science and Education, 7(3), 28–33. Retrieved from https://www.openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8555